Trần Quang Hải ở Montpellier

Ngày 27.01.05 Minh Hồ Đào đứng ngồi không yên từ sáng tới chiều chờ điện thoại để biết tin tức của anh Trần Quang Hải theo thường lệ hàng năm đến Montpellier để thuyết trình buổi hội thảo theo chương trình sau đây:

Le jeudi 27 janvier 2005, de 19h30 à 21h00, Tran Quang Hai parle
d'une « Expérience de transmission du chant diphonique au milieu
scolaire à l'Ile de la Réunion, objet d'un DVD paru en juin 2004 », à
la Salle 026, Bâtiment D, Université P.Valéry, Montpellier 3. Cette
conférence constitue un enseignement pour les étudiants en 3ème année
de Licence de musique et d'ethnologie (6ème semestre.

Contact : Pr. Jacques Bouët, tel : 04 67 84 26 04,

email : jacques.bouet@univ-montp3.fr

-Khoảng hơn 16 giờ có tiếng chuông điện thoại reo, Minh Hồ Đào bắt ống nghe đúng là tiếng nói của anh Trần Quang Hải báo cho chúng tôi biết anh vừa tới nhà Giáo sư Jacques Bouët ở Saint Gély du Fesc. Minh Hồ Đào mừng quá. Anh Hải cũng trút nỗi vui mừng qua đường dây điện thoại vì anh và MHĐ quen nhau khoảng thập niên 80 ở nhà anh chị Nguyễn Trí Dõng – Françoise ở Saint Herblain 44800, ngoại ô của tỉnh Nantes, lần gặp gỡ sau cùng là năm 1994 tại nhà hàng Đức Long ở centre historique của tỉnh Montpellier cho đến nay mới gặp lại cũng hơn mười năm. Anh Hải cho biết lý do đến Montpellier muộn vì nhân viên của SNCF đình công và cũng may là đến được đây vì hôm nay chỉ có một chuyến từ Paris tới Montpellier thôi bởi thế anh từ chối lời mời của chúng tôi đến rước anh tới nhà chơi. Hơn nữa anh nói còn phải nghĩ ngơi và soạn dụng cụ trình chiếu cho buổi giảng lúc 19 giờ 30 tối nay. Anh Hải cho số điện thoại cầm tay của giáo sư Bouët phòng hờ khi không tìm ra được salle de conférence thì liên lạc và hẹn tối gặp lại.

-17giờ30 chúng tôi đến nhà anh Nguyễn Duy Thông, cựu Giáo sư Toán của trường Đại học Perpignan, để cùng với anh chị Thông đi nghe anh Hải thuyết trình về phương pháp hát đồng song thanh, nhưng sau đó vì lý do ngoài ý muốn anh chị Nguyễn Duy Thông xin lỗi là không đi được và nhờ chúng tôi chuyển lời thăm hỏi cùng chúc Tết anh Hải.

-19 giờ chúng tôi rời khỏi nhà anh chị Nguyễn Duy Thông ở gần trường Đại học Paul Valéry. Tuy trời tối nhưng khuôn viên Đại học vẫn còn tấp nập người ra vào nên tìm chỗ đậu xe thật là gian nan, vì là lần đầu tiên đến nghe anh Trần Quang Hải thuyết trình mà lại không biết chính xác vị trí của salle 26, cao ốc D (Bâtiment D) nên chúng tôi phải kiếm chỗ đậu xe ở cổng trước để dể tìm sơ đồ của các lớp học ngay cổng vào. Trời về đêm của mùa đông gió rét lạnh lại thêm sợ trễ hẹn , chúng tôi bước nhanh để đi đến cao ốc D (bâtiment D) nằm hoàn toàn về phía cổng sau, vừa đi vừa hỏi thăm các sinh viên hướng đi để tránh lạc đường vì trời tối đen không biết bảng hướng dẫn nằm ở đâu, vừa đi vừa thở tạo những luồng khói lan tỏa cả không gian của Campus, đến khi đứng trước điểm hẹn thì chúng tôi thở phào như trút được gánh nặng ngàn cân. Lúc bấy giờ chúng tôi nhìn đồng hồ chỉ mới có 19 giờ 15 phút.

Trong khi ngồi chờ ở ngoài hành lang vì đang có một lớp khác đúng 19 giờ 30 mới tan học, Mhd có dịp nói chuyện với một nữ sinh viên người Pháp và đươc biết thêm là đây là lần thứ hai cô đến đây nghe giảng. Năm ngoái cũng vào khoảng thời gian nầy giáo sư Trần Quang Hải có đến Montpellier thuyết trình về nhạc cụ cổ truyền dân tộc Việt Nam. Lần nầy thì về đề tài “hát đồng song thanh”, cô đầm này khen giáo sư Hải rất bình dân và dễ mến. Cô thích nhất khi thấy giáo sư Hải trổ tài phát âm thanh bằng đôi muỗng v.v..Sau khi ra trường ước mong của cô sinh viên này là trở thành thầy dạy đánh dương cầm (piano)

-19 giờ 30 cửa phòng mở, chúng tôi theo chân mọi người vào trong phòng, Mhd thấy anh Hải đã có mặt trong phòng nên đến chào và giới thiệu phu quân Minh Hồ với anh Hải. Xong chúng tôi về chỗ ngồi hàng ghế đầu nghe anh Hải giảng. Chúng tôi rảo mắt nhìn xung quanh thì thấy số sinh viên tham dự quá đông so với số ghế ấn định, nên một số người phải ngồi bệt xuống đất.

Anh Hải thuyết trình về cách hát đồng song thanh rất linh động làm mê hoặc lòng người dự thính. Tiếng vỗ tay vang dội mỗi khi anh biểu diễn xong bài giảng hát đồng song thanh. Những tiếng cười rộn rã qua những câu chuyện kể về sự khám phá mới mẻ nầy như tính ngáy của anh mà chị Bạch Yến phải đổi sang phòng khác ngủ hay những giả bộ hôn (faux baisers) mà nhân loại không bị diệt chủng khi áp dụng phương pháp hát đồng song thanh mà anh vừa hướng dẫn.

Kế tiếp anh cho chiếu phim phóng sự phỏng vấn về phương pháp hát đồng song thanh dạy cho trẻ em từ 11 tuổi trở đi và người lớn ở đảo Réunion mà anh phải tốn ba năm mới thực hiện đươc cuốn DVD năm 2004 giải thích về môn nầy. Các diễn viên trong phim biểu diễn cách phát âm cho thấy có:4 styles hát đồng song thanh SYGYT, KHOOMEI, KARGYRAA , va BORBANNADYR

Các khóa tu nghiệp của người lớn học hát theo cách phát âm nầy trong một thời gian rất ngắn đều có thể hát được. Trong tương lai anh Hải có trách nhiệm đào tạo 21 ca sĩ chuyên nghiệp cho nước Hung Gia Lợi (Budapest) và 6 ca sĩ chuyên nghiệp cho nước Na Uy (Norvège) theo cách phát âm đồng song thanh nầy.

Sau buổi chiếu phim là phần thực hành, mọi người đều tập hát to các chữ sau đây để phát ra hai âm thanh cùng một lúc như : i u, o a, e lờ, eo lờ, ơ la, ơ long (dưới điều kiện là lưỡi phải đụng lên nóc họng và đi từ trong ra ngoài) ô ê, u la, ê o, ô a (hát chữ a nhưng luôn nghĩ đến chữ ô), cuối cùng là làm giống như tiếng bò rống moi homme moi homme, cả lớp học vang vọng những âm thanh quen thuộc của tuổi ấu thơ khi chúng tôi còn ở việt Nam, chúng tôi lấy làm hãnh diện và sung sướng khi nhìn thấy những khuôn mặt say mê, chăm chú nghe và thực hành của người ngoại quốc theo hướng dẫn của anh Trần Quang Hải cùng cất tiếng hát đồng song thanh. Kỹ thuật hát đồng song thanh có được nhờ kinh nghiệm nhiều năm tìm tòi bởi nhạc sĩ tài ba lỗi lạc Trần Quang Hải, một trong những nhân tài của nước Việt Nam mến yêu.

-21 giờ là chấm dứt buổi thuyết trình, một vài sinh viên trước khi ra về còn kêu nài anh Hải biểu diễn nhưng nhạc cụ mà họ chưa bao giờ đươc trông thấy. Bây giờ chúng tôi mới có cơ hội tâm tình và chụp hình lưu niệm với anh Hải và giáo sư Jacques Bouët.

Chúng tôi không quên chuyển lời thăm hỏi của anh Lê Quang Sinh, Hội Trưởng Hội Thơ Tài Tử Việt Nam Hải Ngoại tại Hoa Kỳ và chị Kim Nguyên phụ trách diễn đàn chào hàng của website Viet.No đến anh Trần Quang Hải.

Vì thời gian có hạn, anh Hải phải về chung với giáo sư Jacques Bouët, nghỉ ngơi chuẩn bị sáng mai để trở về Paris sớm nên chúng tôi đành chia tay vội vả. Tuy cuộc gặp gỡ quá ngắn ngủi không trút hết tâm tình sau bao năm xa cách nhưng không bút mực nào tả hết tình cảm mến phục của chúng tôi đối với Nhạc sĩ Giáo sư Trần Quang Hải.

Minh Hồ & Minh Hồ Đào

Montpellier, Pháp quốc

Ngày 29.01.05

Thi Phẩm Tình Chàng Ý Thiếp

Thơ Minh Hồ Đào

Thơ Minh Hồ

Mục Lục