Người Trở Về Nguồn

Lời: Minh Hồ & Minh Hồ Đào

Nhạc LMST

NGƯỜI TRỞ VỀ NGUỒN

(Kinh dâng hương hồn nhà thơ

THANH TÂM TUYỀN)

Hoa thơ rụng cõi vĩnh hằng

Trần gian thương tiếc mãi THANH TÂM TUYỀN

Một đời vắt khối óc, tim

Trào ra nét bút thơ tìm nguồn vui

Chứa chan pha lẫn ngậm ngùi

Vấn vương nắng ấm không nguôi quê nhà

Tình thương, hạnh phúc thiết tha

Sầu bay mang lại đậm đà tươi xinh

Thanh Tâm Tuyền đã trọn tình

Thế nhân, lưu mãi đến nghìn năm sau

Hương thơ lan tỏa một bầu

Trời xanh, giăng khắp nỗi đau tiễn người

Nguyện cầu không dứt gởi lời

Phân ưu tang quyến đang rơi giọt buồn

Thanh Tâm Tuyền trở về nguồn

Từ đây người đã thả buông nợ trần

Minh Hồ & Minh Hồ Đào

Ngày 24 tháng 03 năm 2006

Montpellier, Pháp quốc

***

TIỄN BIỆT

(Kinh dâng hương hồn nhà thơ

THANH TÂM TUYỀN)

Ngày mai quanh chiếc áo quan

Người đưa tiễn biệt lệ tràn tiếc thương

Nhà thơ ngủ giấc miên trường

Vĩnh hằng xa cách con đường trần ai

Thanh Tâm Tuyền chẳng lạc loài

Vần thơ tuyệt tác làm say lòng người

Tôn vinh, ái mộ không vơi

Nhớ nhung người giã từ đời dấu yêu

Ngày mai trời đất hắt hiu

Buồn giăng khắp nẻo tiêu điều xuân sang

Bướm ong ngơ ngẩn chẳng màng

Vờn hoa, hút nhụy, nắng vàng úa phai

Trải trên chiếc áo quan tài

Bọc thân cát bụi trả vay nợ trần

Thanh Tâm Tuyền đã mãn phần

Trở về lại cõi phù vân ngàn trùng

Minh Hồ & Minh Hồ Đào

Ngày 24 tháng 03 năm 2006

Montpellier, Pháp quốc

***

ANH RA ĐI

(Kinh dâng hương hồn nhà thơ

THANH TÂM TUYỀN)

Anh ra đi, ra đi mãi mãi

Không bao giờ trở lại trần gian

Ngày hôm nay trên cõi thiên đàng

Chào đón rước một chàng thi sĩ

Thanh Tâm Tuyền, mang theo hành lý

Một linh hồn tri kỷ văn thơ

Anh đến một nơi chẳng đợi chờ

Là vĩnh biệt bến bờ sinh sống

Anh ra đi biết bao chấn động

Trong lòng người thấy trống vắng sao

Nhớ thương kết thành chuỗi nghẹn ngào

Giây phút cuối lệ trào vô tận

Những bước chân ra về quyện quấn

Mắt u buồn ngơ ngẩn chưa tan

Tưởng anh còn hiện hữu thênh thang

Trên con đường muôn ngàn thân thiết

Kể từ nay anh không còn biết

Những cơn đau hành hạ tâm can

Anh xuôi tay nhắm mắt nhẹ nhàng

Và để lại kho tàng văn hóa

Minh Hồ & Minh Hồ Đào

Ngày 25 tháng 03 năm 2006

Montpellier, Pháp quốc

***

Nhà Thơ Thanh Tâm Tuyền Ra Đi

Ôm em trong tay
mà đã nhớ em ngày sắp tới...

Tác giả những dòng thơ tình trên vừa mới từ biệt trần gian hôm Thứ Tư: nhà thơ Thanh Tâm Tuyền đã chết vào lúc 11:30 giờ sáng, giờ California, ngày 22-3-2006 tại tiểu bang Minnesota, vì bệnh ung thư phổi.

Thanh Tâm Tuyền là một trong những người cầm viết đã để nhiều dấu ấn trong dòng sinh hoạt văn học Miền Nam VN trứơc năm 1975 và sau này là hải ngoại. Tuy là một trong những người đầu tiên mở đường cho phong trào Thơ Tự Do, nhưng tính ông ưa sống khiêm tốn, lặng lẽ.

Thanh Tâm Tuyền có tên thật là Dzư Văn Tâm, sinh ngày 13-3-1936 (theo thông tin trên trang web Luân Hoán). Theo lời nhà văn Phan Nhật Nam thì ngày sinh Thanh Tâm Tuyền đúng ra là ngày 15-3-1936.

Ông sinh tại Vinh, Nghệ An, từ Bắc di cư vào Nam năm 1954, cựu sĩ quan VNCH, những năm cuối đời định cư tại Minnesota, Hoa Kỳ.

Khoảng năm 1957, Thanh Tâm Tuyền chủ trương tạp chí Sáng Tạo cùng với Mai Thảo, Nguyên Sa, Vũ Khắc Khoan, Tô Thùy Yên, Doãn Quốc Sỹ, Quách Thoại, Lý Hoàng Phong, Lữ Hồ, Trần Thanh Hiệp, Thanh Nam... và các họa sĩ Thái Tuấn, Ngọc Dũng, Tạ Tỵ, Duy Thanh.

Năm 1960, làm Sáng tạo bộ mới, có thêm Cung Trầm Tưởng, Thạch Chương, Dương Nghiễm Mậu...

Năm 1962, Thanh Tâm Tuyền nhập ngũ, học ở Trường Sĩ Quan Trừ Bị Thủ Đức, rồi về dạy Đại Học Chính Trị Đà Lạt và phụ trách Nguyệt San Quốc Phòng.

Các tác phẩm đã xuất bản :

Tôi Không Còn Cô Độc (thơ,1955)

Liên, Đêm, Mặt Trời Tìm Thấy (thơ,1964)

Khuôn Mặt (truyện ,1964)

Bếp Lửa (truyện, 1966)

Dọc Đường ( truyện, 1966)

Ba Chị Em (truyện, 1967)

Cát Lầy (truyện,1967)

Mù Khơi (truyện, 1970)

Tiếng Động (truyện,1970)

Tạp Ghi (1970) -- tập này gồm nhiều bài trên báo gom lại, lúc đầu ký bút hiệu 3T.

Thơ Ở Đâu Xa (thơ, Hoa Kỳ).

Theo lời nhà văn Phan Nhật Nam kể, nhà thơ Thanh Tâm Tuyền ở tù CS sau 1975 rất là lâu, thuộc nhóm tù 776, đoàn Hoàng Liên Sơn, đưa ra Bắc.

Sau khi ở tù ra, Thanh Tâm Tuyền đi Bình Giã, Phước Tuy để làm ruộng. Có lúc viết văn gửi ra, ký tên Trần Kha.

Trả lời phỏng vấn của VB, nhà văn Phan Nhật Nam gọi Thanh Tâm Tuyền “có bút pháp độc lập, mạnh mẽ ở cả hai thể loại thơ và truyện, cũng là người đầu tiên khai sáng Thơ Tự Do tại Miền Nam VN.”

Nhà phê bình Bùi Vĩnh Phúc, trong bài viết từ năm 1986 có nhan đề “Thanh Tâm Tuyền, Người Thi Sĩ Ấy” và đăng trên Talawas.org ngày 12-9-2005 đã nhận định:

“Như con sư tử và như đứa trẻ thơ (đúng, Thanh Tâm Tuyền cũng có đôi khi như thế) của Nietzsche, Thanh Tâm Tuyền đi vào đời sống với tất cả những say đắm, yêu thương, thơ dại và phẫn nộ chất chứa trong hồn ông.

...Hãy chỉ nhớ là, bây giờ, Thanh Tâm Tuyền vẫn đang ở tại quê nhà, vẫn còn canh giữ cho ta những giấc mộng cũ, và những bài thơ của ông, lang thang ở những xó góc tối tăm nào đó của đời sống, của trí óc ta, lâu lâu vẫn còn khua gõ những bước chân âm thầm trở về. Và ta lại nhìn ra những bóng mưa của thời gian xưa cũ, những dòng sông vẫn chảy lặng lẽ, mưa vẫn rơi, mưa rơi nhỏ nhẹ, mưa rơi ngoài châu thành. Trái tim ta ướt đẫm nước mắt...”

Thanh Tâm Tuyền ra đi là một mất mát lớn cho văn học Việt Nam. Không chỉ là một nhà thơ, một nhà văn phi thường, ông còn là một nhân cách lớn lao tuy lúc nào cũng ẩn dật.

CHUYỂN BÀI trên Web

NHỮNG LỜI TỪ BIỆT NHÀ THƠ THANH TÂM TUYỀN

THẠCH TRÂN

Vào khoảng 11 giờ rưỡi sáng, giờ Miền Đông Hoa Kỳ, ngày đầu Xuân năm nay, thi sĩ Thanh Tâm Tuyền đã tạ thế. Với sự thận trọng của gia đình thi sĩ, và  có lẽ đó cũng là ý muốn của ông khi còn sinh tiền, chỉ có một số nhỏ thân quyến và bạn bè của ông được thông báo tin dữ và được gia đình thỏa thuận cho đến dự tang lễ ở thành phố Roseville thuộc tiểu bang Minesota. Nhưng chỉ không đầy nửa ngày sau ngày Thanh Tâm Tuyền tạ thế, các cơ quan truyền thông Việt ngữ ở Quận Cam, tiểu bang California, tin dữ được nhanh chóng loan đi. Một điều rất đáng ngạc nhiên là rất nhiều người trong cộng đồng Việt ở hải ngoại, tuy không phải trong giới văn nghệ sĩ, có thể chưa từng đọc tác phẩm của nhà thơ này, đã tỏ ra đau buồn thương tiếc khi nghe tin Thanh Tâm Tuyền đã chết. Nhắm mắt cho tôi tìm một thoáng hương xưa...Đôi khi tôi muốn tin. Đôi khi tôi muốn tin. Ôi những người khóc lẻ loi một mình.

Thanh Tâm Tuyền tên thật là Dzư Văn Tâm, sinh năm 1936 ở Thanh Hóa và trưởng thành ở Hà Nội, di cư vào Sài gon năm 1955. Ngay từ những ngày đầu ở Miền Nam ông đã tham dự vào sinh hoạt báo chí của sinh viên di cư: cùng với một số bạn bè như Trần Thanh Hiệp, Nguyễn Sĩ Tế, Doãn Quốc Sĩ ...ông là cây viết chủ lực của tờ Lửa Việt, tiếng nói của sinh viên Sài gon.  Khi Lửa Việt phải đình bản vì thiếu tài chính, Thanh Tâm Tuyền đi dạy ở các trường trung học tư ở Ban Mê Thuộc và Sàigòn. Thực ra tên tuổi Thanh Tâm Tuyền chỉ được nhiều người biết tới khi ông cùng nhà văn Mai Thảo chủ trương Tạp Chí Sáng Tạo vào năm 1957. Nhà văn Mai Thảo sinh thời gọi Thanh Tâm Tuyền, một cách rất yêu mến, là “Benjamin” của Sáng Tạo. Của Sáng Tạo chứ không của nhóm Sáng Tạo. Vì không bao giờ có nhóm Sáng Tạo. Tuy tạp chí này chỉ có mặt trong sinh hoạt văn học trong khoảng hơn hai năm, đình bản rồi tái bản rồi đình bản, nhưng ảnh hưởng sâu đậm của tờ tạp chí văn học có phong cách tiền phong này đối với  văn học Việt Nam hiện đại là một sự kiện không thể chối cãi. Năm 1962 Thanh Tâm Tuyền bị động viên vào khóa 14 trường Sĩ quan Trừ bị Thủ Đức, sau đó được giải ngũ vì là nhà giáo nhưng rồi lại bị tái ngũ sau biến cố Mậu Thân năm 1968. Bị tái ngũ Thanh Tâm Tuyền được chuyển về làm việc ở Tổng Cục Chiến Tranh Chính Trị, làm biên tập viên cho tờ nhật báo Tiền Tuyến của quân đội và sau đó thuyên chuyển lên Trường Võ Bị Quốc Gia Việt Nam ở Đà Lạt. Sau tháng Tư năm 1975 Thanh Tâm Tuyền tức Đại-úy Dzư Văn Tâm bị đưa đi học tập cải tạo gần 12 năm trong các trại tù cải tạo suốt từ Nam ra Bắc. Đầu thập niên 90 Thanh Tâm Tuyền và gia đình định cư ở thành phố Saint Paul thuộc bang Minnesota, Mỹ. Trong suốt thời gian sống cuộc đời di dân cho đến khi tạ thế, Thanh Tâm Tuyền đã không tham dự vào bất kỳ một sinh hoạt văn học nghệ thuật nào ở hải ngoại.

Người ta thường gọi Thanh Tâm Tuyền là thi sĩ có lẽ vì ông là tác giả hai tập thơ Tôi Không Còn Cô Độc và Liên Đêm Mặt Trời Tìm Thấy, người đã đưa Thơ tự do lên đỉnh cao văn chương Việt Nam. Thực ra Thanh Tâm Tuyền là một tài năng đa diện: ngoài thơ, ông còn cho xuất bản truyện vừa, truyện dài, truyện ngắn, kịch, và tạp ghi. Ngoài ra Thanh Tâm Tuyền cũng có những bài viết về văn học có tính cách tranh luận đăng trên các tạp chí Sáng Tạo, Thế Kỷ 20, Văn...trước năm 1975. Về văn xuôi, có lẽ Bếp Lửa là tác phẩm được nhiều người yêu thích nhất.

Thơ tự do của Thanh Tâm Tuyền trong những ngày đầu xuất hiện vào năm 1955 là một thách đố cho cả người đọc thơ lẫn người làm thơ. Tôi gọi tên tôi cho đỡ nhớ. Thanh Tâm Tuyền. Đất nước có một lần. Tôi ghì đau đớn trong thân thể. Những dòng sông những đường cầy núi nhọn. Những biêt ly rạn nứt lòng đường. Anh sợ những cột đèn đổ xuống. Em là lá biếc là mây cao là tiếng hát. Sớm mai khua thức nhiều nhớ thương. Mai tôi đi tôi đi vào sương đen. Sương rất độc, tẩm vào người nỗi chết.

Trong thời gian lao cải và sau khi được thả về, Thanh Tâm Tuyền sáng tác “thơ trong đầu” và những bài thơ đó đến với người đọc không do ông cho in nhưng do những người yêu mến thơ ông xuất bản thành tập Thơ Ở Đâu Xa. Phần lớn những bài thơ này rất cõi riêng, viết cho vợ con, bạn bè thân thiết nhưng cái ngôn từ “đất trích” trong giai đoạn này đọc lên tuy thấy xót xa nhưng không một dấu vết oán hận. Vì thi sĩ tội đồ mắt ngước nhìn trời xanh ‘gánh cỏ trên vai thơ trong đầu.’. Duỗi soải chân tay gối trên nứa. Ngó trời nhá nhem nghe mưa mau. Tưởng chừng thi thể ai thối rữa. Hồn viển vông chẳng chút oán sầu. Đứng vững không khuỵu chân. Trên mảnh đất nghèo khổ. Vang vang trời vào xuân. Ta bật kêu mừng rỡ. Sáng nay thức giấc trong trại giam. Anh nhớ những câu thơ viết thời trẻ. Bừng cháy trong lòng anh bấy lâu u ám quạnh quẽ. Ánh lửa mênh mang buổi tình đầu.

Thanh Tâm Tuyền ra đi vào ngày đầu xuân bỏ những người yêu mến ông ở lại. Trong thơ Thanh Tâm Tuyền, Mùa Xuân luôn được nhắc tới. Thanh Tâm Tuyền là thi sĩ mở Hội Xuân cho thi ca Việt Nam hiện đại. Đi băng đi Xa xăm về gần. Biền biệt qua mảnh đất vỡ tung. Đi vào đám đông, ngủ cô đơn trên giường bệnh. Hay sẽ mãi mãi nằm  ngoài nghĩa địa. Vẫn chẳng có gì khác lạ. Tuy thi sĩ không thấy có gì khác lạ đối với chính ông nhưng đối với chúng ta, cái khác lạ đó chính là sự vắng mặt của thi sĩ giữa chúng ta.

Thơ Thanh Tâm Tuyền là chữ nghĩa bị đập nát và tái tạo. Và khi được tái tạo, chữ nghĩa ấy tinh khôi. Chữ nghĩa Thanh Tâm Tuyền ở với (with us)  chúng ta, và ở trong (in us) chúng ta. Mãi mãi.

THẠCH TRÂN

3/24/2006

*Những chữ in nghiêng là Thơ Thanh Tâm Tuyền

© 2006 gio-o

THANH TÂM TUYỀN (1936 – 2006)

Bùi Bảo Trúc

Hai niên biểu nằm giữa hai cái ngoặc đơn, ở giữa là cái gạch nối đi theo sau một cái tên người là để báo một tin buồn. Những con số của sự khởi đầu của đời sống và sự chấm dứt với cái chết, của sự ra đi vĩnh viễn. Từ hôm nay, tên của Thanh Tâm Tuyền sẽ mãi mãi có những con số đó đi theo. Những hàng chữ và số sẽ được khắc trên mộ bia của người thi sĩ.

Thanh Tâm Tuyền vừa qua đời tại Minnesota vì ung thư phổi.

Thanh Tâm Tuyền tên thật là Dzư Văn Tâm. Ông sinh tại Vinh ngày 15 tháng 3 năm 1936 và qua đời ngày 22 tháng 3 năm 2006, cũng tháng 3 và năm tận cùng cũng bằng số 6, sống băng ngang qua được hai thế kỷ, hưởng thọ 70 tuổi.

Thanh Tâm Tuyền bị hiểu lầm suốt đời và không được đối xử xứng đáng trong khi ông còn sống. Nguyễn Ngọc Bích trong cuốn A Thousand Years Of Vietnamese Poetry không chọn một bài thơ nào của Thanh Tâm Tuyền để dịch và giới thiệu. Võ Phiến trong Văn Học Miền Nam / Thơ chỉ cho Thanh Tâm Tuyền 1/3 trang và chọn của ông một bài thơ (trang 3077, 3078) trong khi ngay cạnh đó, Tô Thùy Yên được dành cho hơn ba chục trang, mặc dù trong cuốn Văn Học Miền Nam Tổng Quan, Võ Phiến nhắc Thanh Tâm Tuyền 21 lần.

Con đường ông đi, không đúng như tên tập thơ của ông, tập Tôi Không Còn Cô Độc xuất bản năm 1955, đã có nhiều người đi theo bằng những bài thơ không vần, loại thơ ông đi những bước đầu tiên khai phá, nhưng ông vẫn là người một mình cho đến lúc chết.

Thanh Tâm Tuyền là một trong số các cây bút sáng lập tờ Sáng Tạo của Mai Thảo, tờ báo chỉ bằng mấy chục số, đã đưa tới những đổi thay hoàn toàn cho sinh hoạt văn học của Việt Nam. Ảnh hưởng của tờ tạp chí này vẫn còn thấy đến tận ngày hôm nay. Trong đó có ảnh hưởng của thơ tự do của Thanh Tâm Tuyền để lại.

Thanh Tâm Tuyền đi những bước đầu cho thơ tự do Việt Nam. Trước ông có thể cũng đã có những loay hoay của một số người với loại thơ này, nhưng phải chờ đến Thanh Tâm Tuyền, thơ tự do, con đường ông chọn để đi, thuỷ chung suốt chiều dài đời sống, mới bước đi những bước dài từ đó.

Thanh Tâm Tuyền không chỉ từ bỏ những mô thức cũ, những cái khung cũ của thơ Việt Nam trước ông, mà ông còn chọn cho ông một thứ ngôn ngữ và những hình ảnh mới vào đúng lúc nền văn học Việt Nam cần những thứ máu mới, khác và lạ.

Thanh Tâm Tuyền biết có nhiều người không ưa ông, như ông đã viết trong mấy trang đầu của tập Tôi Không Còn Cô Độc.

Người ta độc ác với thơ của ông. Người ta thù ghét thơ của ông như ông đã nhận trong tập thơ vừa kể.

Thơ của Thanh Tâm Tuyền là thứ thơ trí tuệ, giản dị mà phức tạp, rất đẹp mà không một nỗ lực làm dáng...

Anh sợ những cột đèn đổ xuống
Rồi dây điện cuốn lấy chúng ta
Bóp chết mọi hy vọng
Nên anh dìu em đi xa
Đi đi, chúng ta đến công viên
Nơi anh sẽ hôn em đắm đuối
Ôi môi em như mật đắng
Như móng sắc thương đau...
...Ôm em trong tay mà đã nhớ em ngày sắp tới...

Người ta phàn nàn thơ Thanh Tâm Tuyền khó hiểu. Có và không.

Tại sao phải hiểu đúng như người làm thơ đã viết xuống? Hiểu như thế, là bài thơ đã chết. Không còn đời sống nữa. Từ khi nó được viết xong và mực khô trên giấy.

Những bài thơ khác tiếp tục xuất hiện mỗi lúc mỗi khác, tùy theo cách nhìn ngắm của mỗi người. Nhà thơ đẩy đứa con ra đời, và để cho nó bước đi, sống tiếp đời sống chưa hoàn thành của nó. Những bài haiku là những tảng mực ném vào giấy, người đọc cầm lấy bút vẽ tiếp, nối liền những đứt đoạn của bức tranh. Haiku tiếp tục sống những đời sống khác của chúng sau khi Basho, Buson, Etsujin, Issa đã buông bút.

Đọc thơ Thanh Tâm Tuyền phải đọc như thế. Nguyễn Hưng Quốc khi viết về Thanh Tâm Tuyền, cho rằng người đọc phải động não khôi phục lại mối quan hệ kín đáo giữa các câu thơ (và cả những chữ trong bài thơ) bằng nhưng liên từ và giới từ mà Thanh Tâm Tuyền cố tình bỏ đi.

Thơ tự do của Thanh Tâm Tuyền có âm nhạc, nhưng không có vần. Cũng có thể nói là có vần nhưng vần bị dấu đi:

...Em gối đầu sương xuống
Chuyện trò bằng bóng mình
Tôi đẹp như hình tôi
Như cuộc đời, như mọi người...

Trong Liên, Đêm, Mặt Trời Tìm Thấy (1964), Thanh Tâm Tuyền khẳng định ông không ngợi ca tình yêu, ông nguyền rủa tình yêu... cái mà ông mơ ước và tưởng là cùng với tự do là những hy vọng cuối đời của ông. Nhưng trong thơ ông, chính tình yêu là đối tượng ca ngợi của ông. Ông không nói về tình yêu, nhưng người ta thấy ông rất yêu nó:

Chiều trên phi trường anh bỗng nhớ em
Nhớ chuyến đi xa đầy hẹn ước
Đây mùa xuân không đến
Đám cỏ hèn mọc trên diện tích xi măng khô...

Cũng như kỹ thuật sáng tác ông dùng, ông dấu đi tình yêu, bắt người đọc phải tự đi mà kiếm thấy:

Anh trở thành giấc mộng
Đường cỏ hoang em trở về
Đáy huyệt sâu hồn tóc cũ
Không ai biết chúng ta yêu nhau
Cuộc biệt ly nơi hư không
Con mắt nào ngó thấy
Mỗi lời như ngọn lửa
Đốt những kỷ niệm tội lỗi...

Bùi Vĩnh Phúc cho là hai tập thơ Tôi Không Còn Cô Độc và Liên Đêm Mặt Trời Tìm Thấy đã bầy ra cho độc giả thấy một Thanh Tâm Tuyền kiêu căng, ngạo mạn, lạnh lùng, cô độc, lãng mạn, thiết tha, mệt mỏi.

Có phải vì thời đại của ông sống:

Ta vừa hai mươi tuổi
nhân loại cũng hai mươi
ôi nhân loại hai mươi
thóc gặt dư ăn
bột xay thừa nặn bánh
ta kêu lên hờn căm
khi quá thể chúng cắt tình ruột thịt
hời mẹ hiền nhìn mẹ rưng rưng
yêu chẳng được yêu, khóc không dám khóc
Hôm nay ta xông ra phố ngày hai mươi
nắm tay tròn cáu giận
má phừng lửa yêu thương
môi bỏng niềm tủi cực
đêm qua ai thét giữa đêm dài
tỉnh dậy ôi nao nức
ấy là tiếng hét trong hồn ta...

Và ở một chỗ khác, vừa nói về tình yêu xong, ông lại quay ra với giọng nghiệt ngã:

... Điệu nhạc gầy níu nhau tuyệt vọng
Sao tuổi trẻ quá buồn
Như con mắt giận dữ
Sao tuổi trẻ quá buồn
Như bàn ghế không bầy...

mà ông đã chọn cho thi ca của ông thứ ngôn ngữ và hình ảnh nhiều khi hung bạo như vậy?

Nhưng nói gì đi nữa, thì Thanh Tâm Tuyền vẫn là một thi sĩ lãng mạn khi nhìn qua khỏi những điều mà ông cố tình làm cho tầm thường đi:

Vứt mẩu thuốc cuối cùng xuống dòng sông
Mà lòng mình phơi trên kè đá
Con thuyền xuôi
Chiều không xanh, không tím không hồng
Những ống khói tầu mệt lả...

Có thể trong một thời điểm khác yên bình hơn, Thanh Tâm Tuyền đã làm thơ khác những bài thơ chúng ta biết của ông.

Từ khi sang Mỹ, ông không làm thơ nữa. Ông làm đúng như một câu ông nói năm 1975: tôi là người làm thơ Việt Nam, tôi ở với xứ sở của tôi.

Ông ở lại, trải qua nhiều năm tù, bị bắt giam nhiều lần. Khi không còn ở được với cái xứ sở ấy, ông không viết nữa.

Sự từ bỏ thơ của ông rất là thi sĩ, cũng hệt như khi ông đến với thơ lần đầu...

...Xin trao thi sĩ vòng hoa tặng
Chúng ta đã thắng giữa cuộc đời...

Bùi Bảo Trúc

(Thư Gửi Bạn Ta)

Trich tu website gio-o

Trang giới thiệu

Mục Lục

Tiếp theo